Jak utrzymać konia wyścigowego w dobrej formie?

Wyścig jest bardzo intensywnym wysiłkiem. Aby zregenerować w pełni organizm należy zapewnić koniowi odpowiednią ilość odpoczynku. Czas wolny od ciężkiej pracy treningowej, to czas na zregenerowanie oraz zmagazynowanie w nich glikogenu – nośnika energii. Pełna regeneracja mięśni możliwa jest tylko w czasie, w którym ograniczymy intensywność treningu do minimum (Science Daily Nov.9,2007). Wspomniany wcześniej glikogen jest źródłem węglowodanów, jest to najważniejsze źródło energii podczas wysiłku. Jeżeli zapasy glikogenu zostaną wyczerpane, organizm zaczyna “spalać mięśnie”. Zamiast rozbudowywać masę mięśniową, zostaje ona tracona na skutek dostarczania niedostatecznej ilości “paliwa”, jakim są węglowodany, potrzebnego do wykonywania pracy.
Należy pamiętać o tym, że konie w treningu wyścigowym potrzebują odpowiednią ilość czasu na regenerację mięśni. Nie osiągniemy długotrwałego efektu treningowego, jeżeli stale będziemy zwiększać obciążenie i intensywność treningu, bez zapewnienia niezbędnych przerw.
Zbudować formę wyścigową można jedynie podczas przemyślanego i dopasowanego indywidualnie treningu.
Podczas budowania formy konia wyścigowego istotne miejsce powinna zająć dieta. Dieta wyścigowca powinna być bogata w węglowodany i tłuszcze, które są niezbędne zarówno podczas treningu jak i w wyścigu.
Utrzymywanie prawidłowej gospodarki wodno-elektrolitowej pozwala na szybką regenerację mięśni. Podczas treningu wystarczy uzupełniać dietę elektrolitami natomiast po wyścigu, kiedy koń traci dużo wody, zalecane są infuzje płynu glukozowo-elektrolitowego w celu zapobiegania odwodnieniu.
Zachowanie równowagi hormonalnej jest kolejnym czynnikiem warunkującym dobrą formę konia. Według badań przeprowadzonych w MTT Agrifood Research w Finlandii, równowaga hormonalna (chodzi głównie o hormony anabolityczne, takie jak insulina, testosteron, estrogeny, somatotropina) istotnie wpływa na magazynowanie glikogenu w mięśniach.
Obserwacja kondycji konia jest kolejnym bardzo istotnym czynnikiem pozwalającym świadomie kształtować jego formę.
Należy zwracać szczególną uwagę podczas rozgrzewki czy koń porusza się elastycznie, czy jest chętny do pracy, czy może występują usztywnienia. Codzienne monitorowanie stanu psychofizycznego konia pozwala na modyfikowanie planu treningowego i dostosowanie go do aktulnych możliwości konia.
Warto pamiętać, że dobry trener to nie tylko osoba, która planuje cykl treningowy, ale również stale obserwuje samopoczucie konia.
Bardzo przydatnym narzędziem do obserwacji postępu w treningu jest monitor pracy serca. Dzięki monitorowaniu pracy serca podczas treningu możemy obserwować jak koń adaptuje się do obciążeń w cyklu treningowym. Dzięki systematycznemu monitorowaniu pracy serca możemy w pełni świadomie modyfikować plan treningowy. Celem zrównoważonego treningu wyścigowego jest utrzymaywanie konia w jak najlepszej formie unikając niepotrzebnych przeciążeń.
Monitorując pracę treningową konia wyścigowego warto również jest zastosować pomiar kwasu mlekowego. Określając spoczynkowy poziom kwasu mlekowego a następnie sprawdzając jak szybko usuwany jest on z krwi po intensywnym wysiłku, moża stwierdzić czy obciążenie było adekwatne do stopnia wytrenowania.
Dobrze jest ważyć konia przed i po wysiłku. Kontrolowanie wagi konia wyścigowego daje dość dokładny obraz przyrostu tkanki mięśniowej. Jeśli nie dysponujemy wagą możemy systematycznie mierzyć klatkę piersiową co również zobrazuje przyrost masy mięśniowej.
Trenując konia wyścigowego musimy zadać sobie pytanie jak długo chcemy go użytkować? Czy ma to być koń jednego sezonu? Czy też chcemy żeby miał długą karierę sportową? Wiele koni trenowanych “szybko”, bez przemyślanego długofalowego planu treningowego ulega kontuzjom, niektóre z nich nie wracją już do treningu wyścigowego. Natomiast część z nich wraca do treningu, ale wymaga długiego okresu rekonwalestencji. Warto więc jest wyeliminować z treningu czynniki na które ma wpływ człowiek, trener.

Ingana i jej mama Indiva 2005

IX Ogólnopolski Młodzieżowy Czempionat Koni Rasy Małopolskiej Białka 2006

Eliminacje do Czempionatu Młodych Koni w Ujeżdżeniu 2009

WKKW 2010-2011

Po niezbyt udanych zawodach w Racocie udało nam się ukończyć na czysto kros w klasie L.  Kros był trudny, powiedziałabym, że najtrudniejszy jaki jechałam w tym sezonie. Po raz pierwszy w naszej wspólnej karierze Ingana w pełni współpracowała ze mną na trasie krosu.

Ujeżdżenie nie należało na do najlepszych, ale przejazd był w miarę równy, co dało nam 16 miejsce.

Skoki nie poszły nam tak dobrze jak zwykle. Trudne warunki atmosferyczne (padający deszcz) podczas przejazdu na parkurze, przełożyły się na jakość skoków. Na drugiej przeszkodzie Ingana się pośliznęła i miałyśmy zrzutkę, natomiast w bardzo dobrym stylu pokonała szereg. Na przedostatniej przeszkodzie odmówiła skoku, ale za drugim najazdem bez problemu pokonała linię, co dało nam w rezultacie 14 miejsce.

Podsumowując zawody w Starej Miłosnej- zajęłyśmy 10 miejsce, wynik ten jest bardzo owocnym zakończeniem sezonu.

Fotorelacja dzięki fotoreporterce portalu Finisz – Elwirze Krakowiak.

Po raz drugi w swojej karierze Ingana wystartowała w klasie L i ją ukończyła. Program ujeżdżeniowy moja klacz wykonała dużo poniżej swoich możliwości. Pierwszego dnia Ingana była bardzo pobudzona. Na parkurze zachowywała się już dużo spokojniej i skakała dobrze (przejazd na czysto, w normie czasu). Następnego dnia, podczas krosu wykazała się dzielnością. Miała ona mały problem z przeszkodą numer 5, która mieniła się w słońcu i skoczyła ją z miejsca. Przeszkody wodne pokonała bezbłędnie. Kolejny start to kolejne doświadczenie. Najważniejsze, jest to, że z zawodów na zawody Ingana coraz lepiej skacze i coraz bardziej się tym bawi.

Tydzień temu udało nam się nam ukończyć, pierwszy w karierze Ingany kros w klasie L, co prawda z jednym wyłamaniem, ale to był najlepszy przejazd do tej pory. Wykazała się ona dużą chęcią do skakania, co mam nadzieję, że będzie owocować  w kolejnych startach.

Wyjazd do Racotu okazał się owocny zdobyłyśmy IV miejsce w klasie LL. Moja młoda, niedoświadczona klacz w konkurencji WKKW, wyraźnie się otwiera na próbę krosową, co stanowiło w sezonie poprzednim największy problem (mentalny).

Teraz przygotowujemy się do startu w Michałowie 03-05.06.2011, tym razem w klasie L.

Początek sezonu rozpoczął się dla nas dość pomyślnie, zdobyłyśmy III miejsce w klasie CNC-LL.

Planujemy kolejne starty w klasie LL w Racocie 14-15.05 i w klasie L w Michałowie 03-05.06.

Wraz z wydłużeniem się dnia i wzrostem temperatur w lutym konie zaczynają zmieniać okrywę włosową, a intensywnie linieją dopiero w marcu.
Pożywienie wczesną wiosną jest często pozbawione niezbędnych składników odżywczych. Głównie nieprawidłowe przechowywanie zarówno pasz objętościowych jak również pasz treściwych wpływa na utratę makro – i mikroelementów.
Przy niedoborach składnników odżywczych może wystąpić problem z linieniem. Dlatego tak ważne jest wspomaganie suplementami koni na wiosnę i dostarczanie możliwie jak najbardziej wartościowych składników pokarmowych.

Jeżeli nasz koń ma matową sierść i zaobserwowaliśmy u niego utratę wagi to powinien to być dla nas pierwszy sygnał, że ma on niedobory składników mineralnych.
Konie które mają niedobory oprócz problemów ze zmianą okrywy włosowej, są bardziej podatne na infekcje, u młodych koni może dojść do zahamowania wzrostu.

Na wiosnę warto zrobić podstawowe badania krwi ponieważ możemy wtedy odpowiednio zbilansować dietę. Warto też się zastanowić czy nasz koń nie miał problemów ze zmianą okrywy włosowej w zeszłym sezonie (zbyt długo twające linienie, matowa sierść).

Jakie mogą być przyczyny problemów ze zmianą okrywy włosowej?

• wiek
• stres (u koni sportowych)
• egzemy
• niedobory składników odżywczych
• problemy z wątrobą
• zbyt duży udział białka w dawce pokarmowej
• zaburzone proporcje paszy treściwej do objętościowej w dawce pokarmowej

Na początku należy wykluczyć niedobór składników odżywczych przy problemach ze zmianą okrywy włosowej.

Powinniśmy przykładać dużą wagę do jakości pasz, które podajemy naszym koniom. Jak również, powinniśmy zdawać sobie sprawę, że nawet te najlepszej jakości tracą cenne składniki pokarmowe podczas przechowywania.
Warto zwrócić uwagę jakiej jakości jest siano, czy nie ma pleśni. Podawanie koniom złej jakości siana najczęściej nie objawia się od razu w postaci choroby. Często dopiero po paru latach pojawiają się problemy z drogami oddechowymi czy z układem pokarmowym.

Witaminy A oraz E są niezbędne do utrzymania zdrowej skóry i błyszczącej sierści. Są to witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (lipofilne). Witaminy lipofilne muszą być stale dostarczane w odpowiedniej ilości wraz z paszą, natomiast witamina K i oraz witaminy hydrofilne syntetyzowane są głównie w przewodzie pokarmowym.
Witamina A pełni funkcję ochronną zewnętrznych warstw skóry oraz błon śluzowych. W stanach spowodowanych niedoborem tej witaminy rogowacieją nabłonki, zmniejsza się funkcja wydzielnicza gruczołów śluzowych, tym samym wzrasta podatność na infekcje.
Zazwyczaj zapotrzebowanie konia na witaminę A pokrywa zielonka (B-karoten) czego nie jesteśmy dostarczyć na początku wiosny. Dawka pokarmowa opierająca się na owsie i sianie, zazwyczaj nie pokrywa zapotrzebowania na witaminę A, ponieważ zawartość karotenu w sianie jest niska (około 10% świeżej zielonki).
Konie mają możliwość magazynowania witaminy A w wątrobie. Warto jednak pamiętać, że osobniki nie korzystające z pastwisk mogą mieć niedobory tej witaminy. Należy również pamiętać, że stałe lub uderzeniowe dawki witaminy A przekraczające zapotrzebowanie mogą wpłynąć niekorzystnie między innymi na stan sierści.

Witamina E jest antyoksydantem. Podaż witaminy E podczas żywienia zielonkami jest dla koni wsytarczająca. Niedobory tej witaminy występują w momencie gdy konie nie korzystają z pastwisk oraz w okresie przejściowym (zima – wiosna). Bogatym źródłem witaminy E są oleje, siemie lniane.

Szczególną uwagę należy zwrócić na to czy w dawce pokarmowej znajduje się wystarczająca ilość mikroskładników mineralnych takich jak: cynk, miedź, selen, które mają istotny wpływ na wygląd sierści oraz kopyt.
Cynk jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania i regeneracji tkanki nabłonkowej skóry oraz błon śluzowych. Jego niedobór może być przyczyną matowej sierści, problemów związanych ze zmianą okrywy włosowej a także kruchości rogu kopytowego.
Miedź jest między innymi istotnym składnikiem wielu enzymów związanych z syntezą i utrzymaniem elastycznośći tkanki łącznej, syntezą malniny, detoksykacją nadtlenków.
Selen podobnie jak witamina E, chroni błony komórkowe przed szkodliwym wpływem nadtlenków. Wysoką zawartością selenu charakteryzują się nasiona lnu, natomiast bardzo niską owies. Niedobór tego pierwiastka wpływa na osłabienie odporności na infekcje. Należy pamiętać, że tolerancja na selen jest niewielka. Przy zawartości 2 mg Se/kg s.m. paszy należy się liczyć z długotrwałymi zatruciami.

Warto jest więc zwrócić uwagę na stan naszego konia i postarać się go w odpowiedni sposób przygotować do linienia.

Gruda jest to ostre wypryskowe zapalenie skóry, które bardzo szybko przechodzi w formę przewlekłą. Początkowo choroba ta widoczna jest w zgięciu pęcinowym, następnie obejmuje ona okolice śródręcza/śródstopia. W dalszej fazie może przechodzić na staw nadgarstkowy/skokowy. Przy przewleklym przebiegu dochodzi do zgrubienia skóry i tworzenia się szczelin skórnych.

Problem grudy wzmaga się w okresach przejściowych, jesienią i na wiosnę, kiedy jest wilgotno. Konie przebywające na mokrych wybiegach a następnie powracające, bez mycia nóg  do boksów, są predysponowane do powstania grudy. Ciepło, wilgoć oraz brud utrzymujące się pod szczotkami powodują rozwój bakterii i grzybów.

Szczególnie predysponowane są konie z długimi szczotkami, o niepigmentowanej skórze na kończynach. Konie gorącokrwiste chorują rzadko.

Jak rozpoznac grudę ?

• początkowe zaczerwienienie skóry w okolicy zgięcia pęcinowego (szczególnie kończyn miedniczych),
• silny świąd (konie stają się niespokojne, przestępują ciągle z nogi na nogę),
• wysięk.

Chcąc zapobiegać pojawieniu się grudy u naszego konia, należy szczególnie zwrócić uwagę na poprawę warunków higienicznych w stajni. Konie sprowadzane z błotnistych padoków powinny mieć myte nogi, zanim zostaną wprowadzone do boksu. Powinniśmy zwracać uwagę na to czy koń stoi na czystej i suchej ściółce.

Jeśli rozpoznamy początki grudy to powinniśmy zastosować preparaty o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybiczym, zwierających chlorheksydynę i mikonazol ( Malaseb, Leo, Manusan) . Należy pozostawić preparat na skórze przez kilka minut, następnie spłukać i osuszyć.

Zaniedbując leczenie początkowej fazy grudy możemy doprowadzić do stwardnienia tkanki podskórnej. W brodawkowatym zapaleniu skóry konieczne jest usunięcie przerośniętych brodawek skórnych (leczenie operacyjne). Leczenie w przypadkach zaawansowanych trwa 4-6 tygodni.

Warto więc jest się skoncentrować na profilaktyce i nie doprowadzić do brodawkowatego zapalenia skóry, które jest związane z wyłączeniem konia z treningu na jakiś czas.

Dlaczego istotne jest przeprowadzanie okresowych badań diagnostycznych?

Trenując konia, często zapominamy o znaczeniu badań diagnostycznych. Często opieramy się na intuicji, która notabene jest bardzo istotna, pomijając badania diagnostyczne.

Zapominamy jak ważną rolę pełnią badania krwi w początkowej fazie treningu. Jeżeli koń ma wszystkie badane wskaźniki prawidłowe, to ma on dużo większą szansę na uzyskanie dobrego rezultatu sportowego niż koń, który ma niedobory.

Należy pamiętać, że koń mający wszystkie parametry w normie dużo szybciej regeneruje się po wysiłku.

Wykonując okresowe badania diagnostyczne, w cyklu rocznym lub wieloletnim, można określić nie tylko stan zdrowia, ale także można stwierdzić czy obciążenia są prawidłowo dostosowane do możliwości konia.

Posiadanie wyników badań konkretnego konia pozwala na ustalenie zakresu jego wartości referencyjnych dla poszczególnych badanych parametrów (profil metabolicznego konia).

Badania spoczynkowe

Są to badania, przeprowadzane rano, przed treningiem. Większość wskaźników krwi ulega zmianom w cyklu dobowym i dlatego wskazane jest wykonywanie badań w godzinach porannych. Krew do badania pobierana jest z żyły jarzmowej do dwóch probówek. Jedna z nich zawierająca antykoagulant służy do oznaczenia wskaźników hematologicznych, natomiast druga do określenia wskaźników biochemicznych w surowicy.

Podsumowując, określenie spoczynkowych wartości wskaźników hematologicznych i biochemicznych służy do:

• oceny ogólnego stanu zdrowia,
• określenia niedoborów,
• oceny wpływu treningu na organizm konia.

Badania wysiłkowe

Badania wysiłkowe mają charakter testu, który polega na badaniu krwi w kilku fazach:

• badanie spoczynkowe,
• badanie bezpośrednio po wysiłku,
• badanie po 30 minutach odpoczynku,
• badanie następnego dnia rano.

Przeprowadzając badania wysiłkowe, mamy możliwość określić:

• adaptację zwierzęcia do wysiłku,
• czy wykonany wysiłek był proporcjonalny do stopnia wytrenowania.